AMWAY નામની માર્કેટિંગ કંપની શરૂ થઈ હતી. જેમાં ખૂબ પૈસા કમાઈ શકાશે. પછી શું થયું? કોઈ પૈસાદાર થયું?
AMWAY (એમવે) એક સમયે ભારતમાં ઘરે-ઘરે જાણીતું નામ બની ગયું હતું. "તમારા પોતાના બોસ બનો" અને "ઘરે બેઠા લાખો કમાઓ" જેવી વાતોને કારણે લાખો લોકો તેમાં જોડાયા હતા.
તમારા પ્રશ્નનો સીધો જવાબ એ છે કે: ખૂબ ઓછા લોકો (માત્ર 1% થી પણ ઓછા) આમાંથી પૈસાદાર થયા, જ્યારે મોટાભાગના લોકોએ માત્ર પૈસા અને સમય ગુમાવ્યો.
હાલમાં કંપનીની સ્થિતિ અને શું થયું તેની વિગતવાર હકીકત નીચે મુજબ છે:
૧. શું કોઈ ખરેખર પૈસાદાર થયું?
હા, પણ માત્ર ગણતરીના લોકો.
વાસ્તવિકતા: આ બિઝનેસ મોડેલ (Pyramid structure) એવું છે કે જેમાં માત્ર ટોચ પર બેઠેલા 1% લોકો જ મોટી કમાણી કરે છે.
નીચલા સ્તરના લોકો: 90% થી વધુ લોકો જેઓ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર તરીકે જોડાયા હતા, તેઓને કોઈ ખાસ નફો થયો નથી. ઉલટાનું, મોંઘી પ્રોડક્ટ્સ ખરીદવી, સેમિનારની ફી અને આવવા-જવાનો ખર્ચ કાઢતા ઘણા લોકો ખોટમાં રહ્યા.
મોટાભાગના લોકો થોડા સમય પછી કંટાળીને અથવા નુકસાન કરીને નીકળી ગયા.
૨. કાયદાકીય મુસીબતો (સરકારી તપાસ)
સરકારને જ્યારે સમજાયું કે આ સ્કીમમાં નવા લોકોને જોડવાથી જ પૈસા ફરે છે (Money Circulation Scheme), ત્યારે કડક પગલાં લેવાયા:
ED (Enforcement Directorate) ની કાર્યવાહી: વર્ષ 2023-24 ની આસપાસ ED એ Amway India સામે મની લોન્ડરિંગનો કેસ કર્યો અને લગભગ 750 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ જપ્ત (Attach) કરી લીધી.
આરોપ: એજન્સીનું કહેવું હતું કે કંપની પ્રોડક્ટ વેચવા પર ધ્યાન આપવાને બદલે લોકોને "સભ્યો બનાવવા" પર વધુ ભાર આપે છે, જે એક પ્રકારનું પિરામિડ ફ્રોડ છે.
૩. અત્યારે શું સ્થિતિ છે? (Current Status 2025)
કંપની બંધ નથી થઈ, પણ તેનો વ્યાપ અને ક્રેઝ ઘણો ઘટી ગયો છે:
નુકસાન: તાજેતરના રિપોર્ટ્સ (2024-25) મુજબ, Amway India હવે નફાને બદલે ખોટ (Loss) કરી રહી છે.
નવો રસ્તો: કાયદાકીય ભીંસ વધતા કંપનીએ હવે પોતાની સ્ટ્રેટેજી બદલી છે. હવે તેઓ લોકોને "મેમ્બર" બનાવવાને બદલે સીધા "સ્ટોર" ખોલવા અને હેલ્થ/વેલનેસ પ્રોડક્ટ્સ વેચવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
કંપનીના CEO એ તાજેતરમાં ભારતમાં નવું રોકાણ કરવાની જાહેરાત કરી છે, પણ હવે તે પહેલા જેવી "સ્કીમ" રહી નથી.
નિષ્કર્ષ
જે લોકો શરૂઆતમાં જોડાયા હતા (15-20 વર્ષ પહેલાં) તેઓ કદાચ પૈસાદાર થયા હશે, પરંતુ અત્યારે સામાન્ય માણસ માટે આમાં જોડાઈને પૈસાદાર થવું લગભગ અશક્ય છે. હવે લોકો પણ જાગૃત થઈ ગયા છે કે માત્ર મહેનત અને સ્કિલથી જ પૈસા કમાઈ
શકાય છે, લોકોને જોડીને નહીં.
